返回

1 , 设a=[102]\begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ - 2 \end{bmatrix} , b=[423]\begin{bmatrix} - 4 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix} , c与a正交 , 且b=λa+c , 求λ和c

解:

步骤一:由 b = λa + c 得到c关于 λ 的表达式

因为 b = λa + c,移项可得 c = b - λa。

已知 a = [102]\begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ - 2 \end{bmatrix},b = [423]\begin{bmatrix} - 4 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix},将其代入上式可得:

c = [423]\begin{bmatrix} - 4 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix} - λ [102]\begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ - 2 \end{bmatrix} = [4λ23+2λ]\begin{bmatrix} - 4 - \lambda \\ 2 \\ 3 + 2\lambda \end{bmatrix}

步骤二:利用向量正交的性质列方程求λ

由于c与a正交,则 aᵀc = 0,

a = [102]\begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ - 2 \end{bmatrix}, c = [4λ23+2λ]\begin{bmatrix} - 4 - \lambda \\ 2 \\ 3 + 2\lambda \end{bmatrix}

则:aᵀc = [1 0 -2][4λ23+2λ]\begin{bmatrix} - 4 - \lambda \\ 2 \\ 3 + 2\lambda \end{bmatrix}

= 1×(-4 - λ) + 0×2 + (-2)×(3 + 2λ)

= -4 - λ - 6 - 4λ

= -10 - 5λ

令 aᵀc = 0,即 -10 - 5λ = 0, 解得 λ = -2。

步骤三:将λ的值代入c的表达式,求出c

把λ=-2代c=[4λ23+2λ]\begin{bmatrix} - 4 - \lambda \\ 2 \\ 3 + 2\lambda \end{bmatrix} 可得c=[4(2)23+2(2)]=[221]\begin{bmatrix} - 4 - ( - 2) \\ 2 \\ 3 + 2( - 2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} - 2 \\ 2 \\ - 1 \end{bmatrix}

综上,λ=-2 ,c=[221]\begin{bmatrix} - 2 \\ 2 \\ - 1 \end{bmatrix}

2.试把下列向量组施密特正交化 , 然后再单位化

(1) (a1 , a2 , a3)=[111124139]\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 4 \\ 1 & 3 & 9 \end{bmatrix} , (2) (a1 , a2 , a3)=[101111011110]\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \\ \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \end{array}\ \ \ \ \ \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ - 1 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 0 \\ 1 \end{matrix} \end{array}\ \ \ \ \ \begin{array}{r} \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack

解: (1)b1=a1=[111]\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix} , 单位化得p1=b1b1\frac{b_{1}}{\left\| b_{1} \right\|}=13[111]\frac{1}{\sqrt{3}}\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix}

b2=a2- [b1,a2][b1,b1]\frac{\lbrack b_{1}\ ,\ a_{2}\rbrack}{\lbrack b_{1}\ ,\ b_{1}\rbrack}b1=[123]\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}-63[111]\frac{6}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix}=[101]\begin{bmatrix} - 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} , 单位化得p2=b2b2\frac{b_{2}}{\left\| b_{2} \right\|}=12[101]\frac{1}{\sqrt{2}}\begin{bmatrix} - 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}

b3=a3- [b1,a3][b1,b1]\frac{\lbrack b_{1}\ ,\ a_{3}\rbrack}{\lbrack b_{1}\ ,\ b_{1}\rbrack}b1- [b2,a3][b2,b2]\frac{\lbrack b_{2}\ ,\ a_{3}\rbrack}{\lbrack b_{2}\ ,\ b_{2}\rbrack}b2=[149]\begin{bmatrix} 1 \\ 4 \\ 9 \end{bmatrix}-143[111]\frac{14}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix}-82[101]\frac{8}{2}\begin{bmatrix} - 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}=13[121]\frac{1}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix}

单位化得p3=b3b3\frac{b_{3}}{\left\| b_{3} \right\|}=13[121]13[121]\frac{\frac{1}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix}}{\left\| \frac{1}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix} \right\|}=13[121]13[121]=[121][121]=16[121]\frac{\frac{1}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix}}{\frac{1}{3}\left\| \begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix} \right\|} = \frac{\begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix}}{\left\| \begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix} \right\|} = \frac{1}{\sqrt{6}}\begin{bmatrix} 1 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix}

(2)b1=a1=[1011]\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \\ \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack , 单位化向量为p1=b1b1=13[1011]\frac{b_{1}}{\left\| b_{1} \right\|} = \frac{1}{\sqrt{3}}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \\ \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack

b2=a2- [b1,a2][b1,b1]\frac{\lbrack b_{1}\ ,\ a_{2}\rbrack}{\lbrack b_{1}\ ,\ b_{1}\rbrack}b1=[1101]\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ - 1 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 0 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack- 23[1011]\frac{2}{3}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \\ \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack=13[1321]\frac{1}{3}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ - 3 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 2 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack , 单位化得p2=b2b2\frac{b_{2}}{\left\| b_{2} \right\|}=115[1321]\frac{1}{\sqrt{15}}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ - 3 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 2 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack

b3=a3- [b1,a3][b1,b1]\frac{\lbrack b_{1}\ ,\ a_{3}\rbrack}{\lbrack b_{1}\ ,\ b_{1}\rbrack}b1- [b2,a3][b2,b2]\frac{\lbrack b_{2}\ ,\ a_{3}\rbrack}{\lbrack b_{2}\ ,\ b_{2}\rbrack}b2=[1110]+23[1011]+215[1321]\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack + \frac{2}{3}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ 0 \end{matrix} \\ \begin{matrix} - 1 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack + \frac{2}{15}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} 1 \\ - 3 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 2 \\ 1 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack=15[1334]\frac{1}{5}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} - 1 \\ 3 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 3 \\ 4 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack,

单位化得p3=b3b3\frac{b_{3}}{\left\| b_{3} \right\|}=135[1334]\frac{1}{\sqrt{35}}\left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} - 1 \\ 3 \end{matrix} \\ \begin{matrix} 3 \\ 4 \end{matrix} \end{array} \right\rbrack

3 , 下列矩阵是不是正交矩阵? 并说明理由

(1)[112131211213121]\begin{bmatrix} 1 & \frac{- 1}{2} & \frac{1}{3} \\ \frac{- 1}{2} & 1 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{3} & \frac{1}{2} & - 1 \end{bmatrix} (2)[198949891949494979]\begin{bmatrix} \frac{1}{9} & \frac{- 8}{9} & \frac{- 4}{9} \\ \frac{- 8}{9} & \frac{1}{9} & \frac{- 4}{9} \\ \frac{- 4}{9} & \frac{- 4}{9} & \frac{7}{9} \end{bmatrix}

解:

正交矩阵的定义:

当且仅当ATA=IA^{T}A = I时,矩阵 AA 是正交矩阵,

(1)ATA=[112131211213121][112131211213121]A^{T}A = \begin{bmatrix} 1 & \frac{- 1}{2} & \frac{1}{3} \\ \frac{- 1}{2} & 1 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{3} & \frac{1}{2} & - 1 \end{bmatrix}\begin{bmatrix} 1 & \frac{- 1}{2} & \frac{1}{3} \\ \frac{- 1}{2} & 1 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{3} & \frac{1}{2} & - 1 \end{bmatrix}

=[1+14+191212+161314131212+1614+1+1416+121213141316+121219+14+1]=[4936561456321614164936]I= \begin{bmatrix} 1 + \frac{1}{4} + \frac{1}{9} & - \frac{1}{2} - \frac{1}{2} + \frac{1}{6} & \frac{1}{3} - \frac{1}{4} - \frac{1}{3} \\ - \frac{1}{2} - \frac{1}{2} + \frac{1}{6} & \frac{1}{4} + 1 + \frac{1}{4} & - \frac{1}{6} + \frac{1}{2} - \frac{1}{2} \\ \frac{1}{3} - \frac{1}{4} - \frac{1}{3} & - \frac{1}{6} + \frac{1}{2} - \frac{1}{2} & \frac{1}{9} + \frac{1}{4} + 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{49}{36} & - \frac{5}{6} & - \frac{1}{4} \\ - \frac{5}{6} & \frac{3}{2} & - \frac{1}{6} \\ - \frac{1}{4} & - \frac{1}{6} & \frac{49}{36} \end{bmatrix} \neq I

因为 ATAIA^{T}A \neq I,所以矩阵不是正交矩阵。

(2)ATA=[198949891949494979][198949891949494979]A^{T}A = \begin{bmatrix} \frac{1}{9} & \frac{- 8}{9} & \frac{- 4}{9} \\ \frac{- 8}{9} & \frac{1}{9} & \frac{- 4}{9} \\ \frac{- 4}{9} & \frac{- 4}{9} & \frac{7}{9} \end{bmatrix}\begin{bmatrix} \frac{1}{9} & \frac{- 8}{9} & \frac{- 4}{9} \\ \frac{- 8}{9} & \frac{1}{9} & \frac{- 4}{9} \\ \frac{- 4}{9} & \frac{- 4}{9} & \frac{7}{9} \end{bmatrix}

=[181+6481+1681881881+1681481+32812881881881+16816481+181+168132814812881481+32812881328148128811681+1681+4981]=[818100081810008181]=I= \begin{bmatrix} \frac{1}{81} + \frac{64}{81} + \frac{16}{81} & - \frac{8}{81} - \frac{8}{81} + \frac{16}{81} & - \frac{4}{81} + \frac{32}{81} - \frac{28}{81} \\ - \frac{8}{81} - \frac{8}{81} + \frac{16}{81} & \frac{64}{81} + \frac{1}{81} + \frac{16}{81} & \frac{32}{81} - \frac{4}{81} - \frac{28}{81} \\ - \frac{4}{81} + \frac{32}{81} - \frac{28}{81} & \frac{32}{81} - \frac{4}{81} - \frac{28}{81} & \frac{16}{81} + \frac{16}{81} + \frac{49}{81} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{81}{81} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{81}{81} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{81}{81} \end{bmatrix} = I

因为 ATA=IA^{T}A = I,所以矩阵是正交矩阵。

4 , (1)设x为n维列向量 , xTx=1 , 令H=I-2xxT , 试证明H是对称的正交阵

(2)设A , B都是正交阵 , 试证明AB也是正交阵

证:(1)

1. 证明 HH 是对称矩阵

对称矩阵的定义:HT=HH^{T} = H

H=I2xxTH = I - 2xx^{T}

HT=IT2(xxT)T=I2(xT)TxT=I2xxT=HH^{T} = I^{T} - 2(xx^{T})^{T} = I - 2(x^{T})^{T}x^{T} = I - 2xx^{T} = H

所以 HH 是对称矩阵。

2. 证明 HH 是正交矩阵

正交矩阵的定义:HTH=IH^{T}H = IHHT=IHH^{T} = I,这里 HH 对称,所以只需证 H2=IH^{2} = I

H2=(I2xxT)(I2xxT)H^{2} = (I - 2xx^{T})(I - 2xx^{T})

=I2xxT2xxT+4xxTxxT= I - 2xx^{T} - 2xx^{T} + 4xx^{T}xx^{T}

=I4xxT+4x(xTx)xT= I - 4xx^{T} + 4x(x^{T}x)x^{T}

=I4xxT+4x1xT= I - 4xx^{T} + 4x \cdot 1 \cdot x^{T}

=I4xxT+4xxT=I= I - 4xx^{T} + 4xx^{T} = I

所以 HH 是正交矩阵。

3. 结论

HH 既对称又正交,得证。

(2)已知 AABB 都是 n×nn \times n 正交矩阵,即ATA=I,BTB=I.A^{T}A = I,\quad B^{T}B = I.

要证 ABAB 也是正交矩阵,即证(AB)T(AB)=I.(AB)^{T}(AB) = I.

证明:因为(AB)T(AB)=BTAT(AB)=BT(ATA)B=BTIB=BTB=I.(AB)^{T}(AB) = B^{T}A^{T}(AB) = B^{T}(A^{T}A)B = B^{T}IB = B^{T}B = I.

因此(AB)T(AB)=I,(AB)^{T}(AB) = I,ABAB 是正交矩阵。