返回

21 , 设3阶矩阵A的特征值为2 , -2 , 1

对应的特征向量依次为p1=[011]\begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix} , p2=[111]\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix} , p3=[110]\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix} , 求A

解:根据特征值与特征向量的定义,

对矩阵AA的特征值λi\lambda_{i}和对应特征向量pip_{i},满足Api=λipiAp_{i} = \lambda_{i}p_{i}i=1,2,3i = 1,2,3)。

将3个特征向量按列拼成可逆矩阵P=[p1,p2,p3]P = \lbrack p_{1},p_{2},p_{3}\rbrack

特征值按对角排列构成对角矩阵Λ=[λ1000λ2000λ3]\Lambda = \begin{bmatrix} \lambda_{1} & 0 & 0 \\ 0 & \lambda_{2} & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_{3} \end{bmatrix}

由矩阵分块乘法可得:

AP=A[p1,p2,p3]=[Ap1,Ap2,Ap3]=[λ1p1,λ2p2,λ3p3]=PΛAP = A\lbrack p_{1},p_{2},p_{3}\rbrack = \lbrack Ap_{1},Ap_{2},Ap_{3}\rbrack = \lbrack\lambda_{1}p_{1},\lambda_{2}p_{2},\lambda_{3}p_{3}\rbrack = P\Lambda

即等式AP=PΛAP = P\Lambda成立。

PP由线性无关的特征向量构成,PP可逆,对等式两边右乘P1P^{- 1}

APP1=PΛP1APP^{- 1} = P\Lambda P^{- 1},得A=PΛP1A = P\Lambda P^{- 1}

解题步骤

步骤1:构造矩阵PP和对角矩阵Λ\Lambda

将特征向量按列拼接得PP,特征值对应填入对角阵Λ\Lambda

P=[p1,p2,p3]=[011111110],Λ=[200020001]P = \lbrack p_{1},p_{2},p_{3}\rbrack = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix},\quad\Lambda = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & - 2 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}

步骤2:由可逆矩阵PP求得:P1=[110111011]P^{- 1} = \begin{bmatrix} - 1 & 1 & 0 \\ 1 & - 1 & 1 \\ 0 & 1 & - 1 \end{bmatrix}

步骤3:代入公式A=PΛP1A = P\Lambda P^{- 1}计算矩阵AA

A=(PΛ)P1=[011111110][200020001][110111011]=[233453442]A = (P\Lambda)P^{- 1} = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix}\begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & - 2 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}\begin{bmatrix} - 1 & 1 & 0 \\ 1 & - 1 & 1 \\ 0 & 1 & - 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} - 2 & 3 & - 3 \\ - 4 & 5 & - 3 \\ - 4 & 4 & - 2 \end{bmatrix}

22 , 设3阶对称阵A的特征值为λ1=1 , λ2=-1 , λ3=0

对应λ1 , λ2的特征向量依次为p1=[122]\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 2 \end{bmatrix}, p2=[212]\begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ - 2 \end{bmatrix} , 求A

解:

步骤一:求特征值λ₃=0对应的特征向量p₃

设 p₃=[xxx]\begin{bmatrix} x₁ \\ x₂ \\ x₃ \end{bmatrix},由于实对称矩阵不同特征值对应的特征向量相互正交,

则 p₃ 与 p₁、p₂ 都正交,可得:{p1Tp3=0p2Tp3=0{x1+2x2+2x3=02x1+x22x3=0\left\{ \begin{matrix} p_{1}^{T}p_{3} = 0 \\ p_{2}^{T}p_{3} = 0 \end{matrix} \right.\ \ \ \ \ \ \ \ \ 即\left\{ \begin{matrix} x_{1} + 2x_{2} + 2x_{3} = 0 \\ 2x_{1} + x_{2} - 2x_{3} = 0 \end{matrix} \right.\

得齐次通解:[x1x2x3]=[2c2cc]=c[221]\begin{bmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2c \\ - 2c \\ c \end{bmatrix} = c\begin{bmatrix} 2 \\ - 2 \\ 1 \end{bmatrix} (c为任意实数)

p3=(221)所以p_{3} = \begin{pmatrix} 2 \\ - 2 \\ 1 \end{pmatrix}

步骤二:将特征向量单位化

单位化公式为η=pp\frac{p}{\left\| p \right\|}

对于 p₁ = [122]\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 2 \end{bmatrix},单位化后 η1 = 13[122]\frac{1}{3}\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 2 \end{bmatrix}
对于 p₂ =[212]\begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ - 2 \end{bmatrix},单位化后 η2 = 13[212]\frac{1}{3}\begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ - 2 \end{bmatrix}
对于 p₃ =(221)\begin{pmatrix} 2 \\ - 2 \\ 1 \end{pmatrix},单位化后 η3= 13(221)\frac{1}{3}\begin{pmatrix} 2 \\ - 2 \\ 1 \end{pmatrix}

步骤三:构造正交矩阵Q和对角矩阵Λ

Q=(η1,η2,η3)=13(122212221),Λ=(100010000).令Q = (\eta_{1},\eta_{2},\eta_{3}) = \frac{1}{3}\begin{pmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & - 2 \\ 2 & - 2 & 1 \end{pmatrix},\quad\Lambda = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & - 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}.

步骤四:求矩阵A

根据实对称矩阵的性质 A = QΛQᵀ,因为Q是正交矩阵,所以 Qᵀ = Q⁻¹。

A=QΛQT=13(122212221)(100010000)13(122212221)T=13(102012220)A = Q\Lambda Q^{T} = \frac{1}{3}\begin{pmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & - 2 \\ 2 & - 2 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & - 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\frac{1}{3}\begin{pmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & - 2 \\ 2 & - 2 & 1 \end{pmatrix}^{T} = \frac{1}{3}\begin{pmatrix} - 1 & 0 & 2 \\ 0 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 0 \end{pmatrix}

23 , 设3阶对称阵A的特征值为λ1=6 , λ23=3

与特征值λ1=6对应的特征向量为p1=[111]\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix} , 求A

解:

步骤一:求特征值 λ2=λ3=3\lambda_{2} = \lambda_{3} = 3 对应的特征向量

设特征值 λ2=λ3=3\lambda_{2} = \lambda_{3} = 3 对应的特征向量为 p=[x1x2x3]p = \begin{bmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \end{bmatrix}

因为 AA 是实对称矩阵,不同特征值对应的特征向量相互正交,

所以 ppp1=[111]p_{1} = \begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix} 正交,即 p1𝖳p=0x1+x2+x3=0p_{1}^{\mathsf{T}}p = 0\quad \Rightarrow \quad x_{1} + x_{2} + x_{3} = 0

得到齐次方程组:x1+x2+x3=0x_{1} + x_{2} + x_{3} = 0

该方程组的基础解系可取为:ξ2=[110],ξ3=[101].\xi_{2} = \begin{bmatrix} - 1 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix},\quad\xi_{3} = \begin{bmatrix} - 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}.

于是,属于特征值 33 的特征向量可表示为 p=c1ξ2+c2ξ3(c1,c2不全为零)p = c_{1}\xi_{2} + c_{2}\xi_{3}\quad(c_{1},c_{2}\text{不全为零})

步骤二:将特征向量正交化(对重特征值对应的向量组)

虽然 ξ2\xi_{2}ξ3\xi_{3} 都与 p1p_{1} 正交,

ξ2\xi_{2}ξ3\xi_{3} 不一定正交(计算内积得 ξ2ξ3=10\xi_{2} \cdot \xi_{3} = 1 \neq 0)。

因此,对属于特征值 33 的特征向量组 ξ2,ξ3\xi_{2},\xi_{3} 进行 Schmidt 正交化,

构造出两两正交的特征向量组。

p2=ξ2=[110].p_{2} = \xi_{2} = \begin{bmatrix} - 1 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}.

p3=ξ3ξ3,p2p2,p2p2=[101]12[110]=[12121]=[112]p_{3} = \xi_{3} - \frac{\langle\xi_{3},p_{2}\rangle}{\langle p_{2},p_{2}\rangle}p_{2} = \begin{bmatrix} - 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} - \frac{1}{2}\begin{bmatrix} - 1 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} - \frac{1}{2} \\ - \frac{1}{2} \\ 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} - 1 \\ - 1 \\ 2 \end{bmatrix}

于是,得到一组两两正交的特征向量:

p1=[111],p2=[110],p3=[112].p_{1} = \begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix},\quad p_{2} = \begin{bmatrix} - 1 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix},\quad p_{3} = \begin{bmatrix} - 1 \\ - 1 \\ 2 \end{bmatrix}.

验证正交性:p1𝖳p2=0p_{1}^{\mathsf{T}}p_{2} = 0, p1𝖳p3=0p_{1}^{\mathsf{T}}p_{3} = 0, p2𝖳p3=0p_{2}^{\mathsf{T}}p_{3} = 0

步骤三:将正交特征向量单位化

η1=13[111]\quad\eta_{1} = \frac{1}{\sqrt{3}}\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix}η2=12[110]\quad\eta_{2} = \frac{1}{\sqrt{2}}\begin{bmatrix} - 1 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}η3=16[112].\quad\eta_{3} = \frac{1}{\sqrt{6}}\begin{bmatrix} - 1 \\ - 1 \\ 2 \end{bmatrix}.

步骤四:构造正交矩阵 QQ 和对角矩阵 Λ\Lambda

Q=(η1,η2,η3)=(13121613121613026),Λ=(600030003).Q = (\eta_{1},\eta_{2},\eta_{3}) = \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{3}} & - \frac{1}{\sqrt{2}} & - \frac{1}{\sqrt{6}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{2}} & - \frac{1}{\sqrt{6}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} & 0 & \frac{2}{\sqrt{6}} \end{pmatrix},\quad\Lambda = \begin{pmatrix} 6 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{pmatrix}.

步骤五:求矩阵 AA

根据实对称矩阵的对角化公式 A=QΛQ𝖳A = Q\Lambda Q^{\mathsf{T}}

A=QΛQ𝖳=(13121613121613026)(600030003)(13131312120161626)A = Q\Lambda Q^{\mathsf{T}} = \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{3}} & - \frac{1}{\sqrt{2}} & - \frac{1}{\sqrt{6}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{2}} & - \frac{1}{\sqrt{6}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} & 0 & \frac{2}{\sqrt{6}} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 6 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{3}} \\ - \frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{\sqrt{2}} & 0 \\ - \frac{1}{\sqrt{6}} & - \frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{2}{\sqrt{6}} \end{pmatrix}

=(411141114)= \begin{pmatrix} 4 & 1 & 1 \\ 1 & 4 & 1 \\ 1 & 1 & 4 \end{pmatrix}

24. 设 a=[a1a2an]a = \left\lbrack \begin{array}{r} \begin{matrix} a_{1} \\ a_{2} \end{matrix} \\ \begin{matrix} \vdots \\ a_{n} \end{matrix} \end{array} \right\rbracka10a_{1} \neq 0A=aaTA = aa^{T}

(1)证明 λ=0\lambda = 0AAn1n - 1 重特征值;

(2)求 AA 的非零特征值及 nn 个线性无关的特征向量。

(1) 首先证明 λ=0\lambda = 0AAn1n - 1 重特征值。

注意到 AA 为对称阵,故 AA 可以与对角阵 Λ\Lambda 相似。

显然 rank(A)=1rank(A) = 1,从而 rank(Λ)=1rank(\Lambda) = 1

于是 AA 只有一个非零对角元,即 λ=0\lambda = 0AAn1n - 1 重特征值。

(2) 其次求 AA 的非零特征值。

A=aaTA = aa^{T} 的对角元之和为 i=1nai2\sum_{i = 1}^{n}a_{i}^{2}

又由特征值性质:AAnn 个特征值之和等于它的 nn 个对角元之和。

从而由上知 i=1nai2\sum_{i = 1}^{n}a_{i}^{2}AA 的(唯一的)非零特征值。

再求 AA 的特征向量。

(i)对应于 λ=0\lambda = 0,解方程 Ax=0Ax = 0

A=[a12a1a2a1ana2a1a22a2anana1ana2an2]行变换[a1a2an000000000]A = \begin{bmatrix} a_{1}^{2} & a_{1}a_{2} & \cdots & a_{1}a_{n} \\ a_{2}a_{1} & a_{2}^{2} & \cdots & a_{2}a_{n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n}a_{1} & a_{n}a_{2} & \cdots & a_{n}^{2} \end{bmatrix}\overset{\text{行变换}}{\rightarrow}\begin{bmatrix} a_{1} & a_{2} & \cdots & a_{n} \\ 0 & 0 & \cdots & 0 \\ 0 & 0 & \cdots & 0 \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ 0 & 0 & \cdots & 0 \end{bmatrix}

n1n - 1 个线性无关的特征向量为

ξ2=[a2a1100],ξ3=[a3a1010],,ξn=[ana1001].\xi_{2} = \begin{bmatrix} - \frac{a_{2}}{a_{1}} \\ 1 \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \end{bmatrix},\quad\xi_{3} = \begin{bmatrix} - \frac{a_{3}}{a_{1}} \\ 0 \\ 1 \\ \vdots \\ 0 \end{bmatrix},\quad\cdots,\quad\xi_{n} = \begin{bmatrix} - \frac{a_{n}}{a_{1}} \\ 0 \\ 0 \\ \vdots \\ 1 \end{bmatrix}.

(ii)对应于 λ1=i=1nai2\lambda_{1} = \sum_{i = 1}^{n}a_{i}^{2} 的特征向量 ξ1\xi_{1}

由对称矩阵性质知 ξ1\xi_{1}ξ2,,ξn\xi_{2},\cdots,\xi_{n} 都正交,即 ξ1\xi_{1} 是满足 ξ1Tξk=0\xi_{1}^{T}\xi_{k} = 0 (k=2,,nk = 2,\cdots,n)

n1n - 1 个等式的非零向量。

另一方面,因为 ξk\xi_{k} 是对应 00 特征值的特征向量,

Aξk=0(aaT)ξk=0a(aTξk)=0(aTξk)a=0aTξk=0,A\xi_{k} = 0 \Rightarrow (aa^{T})\xi_{k} = 0 \Rightarrow a(a^{T}\xi_{k}) = 0 \Rightarrow (a^{T}\xi_{k})a = 0 \Rightarrow a^{T}\xi_{k} = 0,

k=2,,n,\quad k = 2,\cdots,n,

最后一个式子的成立是因为 a0a \neq 0

这表明 aa 具有 ξ1\xi_{1} 应有的性质,故可取 ξ1=a\xi_{1} = a

至此已求出 AAnn 个线性无关的特征向量。

具体实例、设 a=(123),a = \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix},\quad那么A=aaT=(123)(123)=(123246369)A = aa^{T} = \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix}(1\ 2\ 3) = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 4 & 6 \\ 3 & 6 & 9 \end{pmatrix}

(1)证明λ=0是A的3-1=2重特征值;

(2)求A的非零特征值及3个线性无关的特征向量

解:

(1) 证明 λ=0\lambda = 0AA31=23 - 1 = 2 重特征值

AA 是实对称矩阵,可对角化。

A=aaTA = aa^{T},且 a0a \neq 0,所以 rank(A)=1rank(A) = 1

因此,AA 的非零特征值个数为 1,零特征值个数为 n1=2n - 1 = 2

所以 λ=0\lambda = 0AA 的 2 重特征值。

(2) 求 AA 的非零特征值及 3 个线性无关的特征向量

非零特征值为λ1=i=13ai2=12+22+32=1+4+9=14.\lambda_{1} = \sum_{i = 1}^{3}a_{i}^{2} = 1^{2} + 2^{2} + 3^{2} = 1 + 4 + 9 = 14.

特征向量

对于 λ=0\lambda = 0,解 Ax=(123246369)x=0Ax = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 4 & 6 \\ 3 & 6 & 9 \end{pmatrix}x = 0

于是方程等价于x1+2x2+3x3=0.x_{1} + 2x_{2} + 3x_{3} = 0.

ξ2=(a2a110)=(210)\xi_{2} = \begin{pmatrix} \frac{- a_{2}}{a_{1}} \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} - 2 \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix}ξ3=(a3a101)=(301).\xi_{3} = \begin{pmatrix} \frac{- a_{3}}{a_{1}} \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} - 3 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix}.

检查: Aξ2A\xi_{2}Aξ2=(aaT)ξ2=a(aTξ2)A\xi_{2} = (aa^{T})\xi_{2} = a(a^{T}\xi_{2})

aTξ2=1(2)+21+30=2+2=0a^{T}\xi_{2} = 1 \cdot ( - 2) + 2 \cdot 1 + 3 \cdot 0 = - 2 + 2 = 0,所以 Aξ2=0A\xi_{2} = 0

同样 Aξ3=0A\xi_{3} = 0

所以 ξ2,ξ3\xi_{2},\xi_{3} 是两个线性无关的零特征值特征向量。

对于 λ1=14\lambda_{1} = 14,可取 ξ1=a=(123)\xi_{1} = a = \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix}

验证:Aξ1=(aaT)a=a(aTa)=a×14=14a.A\xi_{1} = (aa^{T})a = a(a^{T}a) = a \times 14 = 14a.

并且 ξ1\xi_{1}ξ2,ξ3\xi_{2},\xi_{3} 正交:

ξ1Tξ2=1(2)+21+30=0\xi_{1}^{T}\xi_{2} = 1 \cdot ( - 2) + 2 \cdot 1 + 3 \cdot 0 = 0

ξ1Tξ3=1(3)+20+31=3+3=0\xi_{1}^{T}\xi_{3} = 1 \cdot ( - 3) + 2 \cdot 0 + 3 \cdot 1 = - 3 + 3 = 0

最终答案

(1) λ=0\lambda = 0 是 2 重特征值。

(2) 非零特征值 λ1=14\lambda_{1} = 14,对应的特征向量为 ξ1=(123)\xi_{1} = \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix}

零特征值的两个线性无关特征向量为ξ2=(210),ξ3=(301).\xi_{2} = \begin{pmatrix} - 2 \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix},\quad\xi_{3} = \begin{pmatrix} - 3 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix}.

这三个向量线性无关。