返回

我们知道有理数集合Q= { a b | a , b Z , b 0 } \left\{ \left. \ \frac{a}{b} \right|a\ ,\ b \in Z\ ,\ b \neq 0 \right\}

即整数环中任意两个元素的商(除数非零)构成有理数域 ,

整数环Z= { a 1 | a Z } \left\{ \left. \ \frac{a}{1} \right|a \in Z \right\} 是域Q的子环 ,

本节我们将仿照Z与Q的关系 , 对任意一个整环 , 构造一个包含该整环的域 ,

设R是整环 , 令 R ¯ \overline{R} ={(a , b)|a , b \ \in \ R , b≠0} , 即 R ¯ \overline{R} 是笛卡儿积R×R的子集合 ,

命题6.1若在R中定义关系: (a , b)~(c , d)⟺ad=cb , 则~是 R ¯ \overline{R} 上的等价关系 ,

证: 显然 , ~满足反身性和对称性 , 下面我们证明~的传递性 ,

若(a , b)~(c , d) , (c , d)~(s , t) , 则ad=cb , ct=sd , 从而adt=cbt=bsd ,

又因d≠0 , 所以 , 由整环的消去律可知at=sb , 即(a , b)~(s , t) ,

也就是说 , ~满足传递性 , 因此 , ~是 R ¯ \overline{R} 上的等价关系

根据等价关系~可以给出 R ¯ \overline{R} 的分类 ,

a b ( a , b ) 若令\frac{a}{b}表示以(a\ ,\ b)为代表元的等价类\ \
则存在等价类构成的集合F= { a b | a , b R , b 0 } \left\{ \left. \ \frac{a}{b} \right|a,b \in R,b \neq 0 \right\}

我们知道 , 当且仅当(a , b)~(c , d)时 , 两个等价类相等 , 即 a b = c d \frac{a}{b} = \frac{c}{d}

因此 , 当b≠0 , d≠0时 , ⟺ ad=bc

那么 , 对不等于0的任意r , 有 a b = r a r b \frac{a}{b} = \frac{ra}{rb}

命题6.2若利用整环R的运算 ,

F a b + c d = a d + b c b d a b c d = a c b d 将集合F上的运算定义为\frac{a}{b} + \frac{c}{d} = \frac{ad + bc}{bd}和\frac{a}{b}⦁\frac{c}{d} = \frac{ac}{bd}

则{F;+ , ⦁}是域 , 称其为整环R的分式域 ,

证: (1)如上定义的“+”和“⦁”确是F上的运算 , 即定义的运算与代表元的选取无关

若令 a b = a 1 b 1 \frac{a}{b} = \frac{a_{1}}{b_{1}} , c d = c 1 d 1 \frac{c}{d} = \frac{c_{1}}{d_{1}} 则ab1=a1b , cd1=c1d ,

从而 ,

(ad+bc)(b1d1)=ab1dd1+bb1cd1=a1bdd1+bb1c1d=(a1d1+b1c1)bd ,

(ac)(b1d1)=(ab1)(cd1)=(a1b)(c1d)=(a1c1)(bd) ,

这说明 a b + c d = a d + c b b d \frac{a}{b} + \frac{c}{d} = \frac{ad + cb}{bd} = a 1 d 1 + c 1 b 1 b 1 d 1 \frac{a_{1}d_{1} + c_{1}b_{1}}{b_{1}d_{1}} = a 1 b 1 + c 1 d 1 \frac{a_{1}}{b_{1}} + \frac{c_{1}}{d_{1}} , a b c d = a c b d \frac{a}{b}⦁\frac{c}{d} = \frac{ac}{bd} = a 1 c 1 b 1 d 1 \frac{a_{1}c_{1}}{b_{1}d_{1}} = a 1 b 1 c 1 d 1 \frac{a_{1}}{b_{1}}⦁\frac{c_{1}}{d_{1}}

即“+”和“⦁”确是F上的运算 , {F;+ , ⦁}是一个有两个运算的代数系统 ,

(2){F;+}是加法交换群 ,

因为 a b + c d = a d + c b b d \frac{a}{b} + \frac{c}{d} = \frac{ad + cb}{bd} = c b + a d b d \frac{cb + ad}{bd} = c d + a b \frac{c}{d} + \frac{a}{b} , 所以加法满足交换律 ,

又因 ( a b + c d ) + s t = a d + c b b d + s t = ( a d + c b ) t + s ( b d ) ( b d ) t \left( \frac{a}{b} + \frac{c}{d} \right) + \frac{s}{t} = \frac{ad + cb}{bd} + \frac{s}{t} = \frac{(ad + cb)t + s(bd)}{(bd)t} , a b + ( c d + s t ) = a b + c t + s d d t = a d t + ( c t + s d ) b b ( d t ) \frac{a}{b} + \left( \frac{c}{d} + \frac{s}{t} \right) = \frac{a}{b} + \frac{ct + sd}{dt} = \frac{adt + (ct + sd)b}{b(dt)}

所以有 ( a b + c d ) + s t = a b + ( c d + s t ) \left( \frac{a}{b} + \frac{c}{d} \right) + \frac{s}{t} = \frac{a}{b} + \left( \frac{c}{d} + \frac{s}{t} \right) , 即加法满足结合律 ,

当然 , a b + 0 1 = a b \frac{a}{b} + \frac{0}{1} = \frac{a}{b} , a b + a b = 0 b 2 = 0 1 \frac{a}{b} + \frac{- a}{b} = \frac{0}{b^{2}} = \frac{0}{1} , 所以 0 1 \frac{0}{1} 是零元 , a b \frac{- a}{b} a b \frac{a}{b} 的负元 ,

(3){F*;⦁}是乘法交换群 , 其中F*=F ( 0 1 ) - \left( \frac{0}{1} \right) ,

因为 ( a b c d ) s t = a c s b d t = a b ( c d s t ) \left( \frac{a}{b}⦁\frac{c}{d} \right)⦁\frac{s}{t} = \frac{acs}{bdt} = \frac{a}{b}⦁\left( \frac{c}{d}⦁\frac{s}{t} \right) , a b c d = a c b d = c d d b \frac{a}{b}⦁\frac{c}{d} = \frac{ac}{bd} = \frac{c}{d}⦁\frac{d}{b} 所以乘法满足结合律和交换律

对属于F的任意 a b \frac{a}{b} , 有 a b 1 1 = a b \frac{a}{b}⦁\frac{1}{1} = \frac{a}{b} , 即 1 1 \frac{1}{1} 是单位元 ,

又对属于F*的任意 a b \frac{a}{b} , 有 a b b a = 1 1 \frac{a}{b}⦁\frac{b}{a} = \frac{1}{1} , 即 a b \frac{a}{b} 是可逆元 , b a \frac{b}{a} a b \frac{a}{b} 的逆元 ,

注意 0 1 1 1 \frac{0}{1} \neq \frac{1}{1}

(4)乘法对加法满足分配律:

( a b + c d ) s t = a d + c b b d s t = ( a d + c b ) s ( b d ) t = a s d + c b s b d t \left( \frac{a}{b} + \frac{c}{d} \right)⦁\frac{s}{t} = \frac{ad + cb}{bd}⦁\frac{s}{t} = \frac{(ad + cb)s}{(bd)t} = \frac{asd + cbs}{bdt}\ \ \
\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \

a b s t + c d s t = a s b t + c s d t = a s d t + c s b t b t d t = a s d + c b s b d t \frac{a}{b}⦁\frac{s}{t} + \frac{c}{d}⦁\frac{s}{t} = \frac{as}{bt} + \frac{cs}{dt} = \frac{asdt + csbt}{btdt} = \frac{asd + cbs}{bdt}\ \ \ \

至此 , {F;+ , ⦁}是域

𝟔.𝟑 R F , φ : R F , a a 1 \mathbf{命题6.3}整环R可视为其分式域F的子环,即映射\varphi:R \rightarrow F\ ,\ \ \ a \rightarrow \frac{a}{1}是环的单同态

证: 首先 , 映射φ保持运算:

φ ( a + b ) = a + b 1 = a 1 + b 1 = φ ( a ) + φ ( b ) \varphi(a + b) = \frac{a + b}{1} = \frac{a}{1} + \frac{b}{1} = \varphi(a) + \varphi(b)

φ ( a b ) = a b 1 = a 1 b 1 = φ ( a ) φ ( b ) \varphi(a⦁b) = \frac{a⦁b}{1} = \frac{a}{1}⦁\frac{b}{1} = \varphi(a)⦁\varphi(b)

a 1 = 0 1 , a = 0 , φ 其次,当\frac{a}{1} = \frac{0}{1}时,必有a = 0,所以\varphi 是环的单同态

也就是说 , 我们可以视R为F的子环 ,

, F a 1 R a , a 1 = a 由此,我们可以将F的元素\frac{a}{1}与R的元素a等同起来,并记\frac{a}{1} = a

F 1 b , b 1 1 b = 1 1 1 b = ( b 1 ) 1 = b 1 而对属于F的\frac{1}{b}\ ,\ 由\frac{b}{1}⦁\frac{1}{b} = \frac{1}{1}可知\frac{1}{b} = \left( \frac{b}{1} \right)^{- 1} = b^{- 1}
F a b , a b = a 1 b = a b 1 那么对属于F的任意\frac{a}{b}\ ,\ \ 我们有\frac{a}{b} = a⦁\frac{1}{b} = a⦁b^{- 1}
因此 , 分式域又可以写作集合F={ab‒1|a , b ∈ R , b≠0} ,

定理6.1整环R的分式域F是包含R的最小域 ,

证: F ¯ \overline{F} 是包含R的域 , 且 F ¯ \overline{F} 包含于F ,

因为对属于R的任意a , b , b≠0 , 有a , b属于 F ¯ \overline{F} , ab‒1属于 F ¯ \overline{F} , 从而 , F包含于 F ¯ \overline{F} , 得 F ¯ \overline{F} =F

所以 , 整环R的分式域是包含R的最小域 ,

定理6.2设F , F'分别是整环R , R'的分式域 ,

若φ是R到R'的环同构 , 则存在F到F'的域同构τ , 且τ|R=φ ,

证: 对属于R的任意a , b , b≠0 , 我们定义τ: F→F' , ab‒1→φ(a)φ(b)‒1 ,

显然 , τ是F到F'的双射 , 事实上 , τ也保持运算 ,

对属于R的a1 , a2 , b1 , b2 , b1≠0 , b2≠0有

τ(a1 b 1 1 b_{1}^{- 1} +a2 b 2 1 b_{2}^{- 1} )

=τ((a1b2+a2b1)(b1b2)‒1)=φ(a1b2+a2b1)[φ(b1b2)]‒1

=[φ(a1)φ(b2)+φ(a2)φ(b1)][φ(b1)φ(b2)]‒1

=[φ(a1)φ(b2)+φ(a2)φ(b1)]φ(b2)‒1φ(b2)‒1

=φ(a1)φ(b1)‒1+φ(a2)φ(b2)‒1=τ(a1 b 1 1 b_{1}^{- 1} )+τ(a2 b 2 1 b_{2}^{- 1} ) ,

τ((a1 b 1 1 b_{1}^{- 1} )(a2 b 2 1 b_{2}^{- 1} ))

=τ((a1a2)(b1b2)‒1)=φ(a1a2)[φ(b1b2)]‒1

=[φ(a1)φ(a2)][φ(b1)φ(b2)]‒1

=[φ(a1)φ(a2)]φ(b2)‒1φ(b1)‒1

=[φ(a1)φ(b1)‒1][φ(a2)φ(b2)‒1]

=τ(a1 b 1 1 b_{1}^{- 1} )τ(a2 b 2 1 b_{2}^{- 1} ) ,

所以 , τ是F到F'的域同构 ,

因为φ(1)是R'的单位元 ,

所以对属于R的任意a有τ(a)=τ ( a 1 ) \left( \frac{a}{1} \right) = φ ( a ) φ ( 1 ) \frac{\varphi(a)}{\varphi(1)} =φ(a) , 即τ|R=φ ,

定理6.2说明: 整环R的分式域在同构意义下是唯一的 ,

例6.1易知 , 整数环Z的分式域是有理数域 , 域F的分式域是它本身 ,

而数域F上的一元多项式环F[x]的分式域为

F ( x ) = { f ( x ) g ( x ) | f ( x ) , g ( x ) F [ x ] , g ( x ) 0 } F(x) = \left\{ \left. \ \frac{f(x)}{g(x)} \right|f(x)\ ,\ g(x) \in F\lbrack x\rbrack\ ,\ g(x) \neq 0 \right\}

例6.2求高斯整环Z[i]={a+bi|a , b属于Z}的分式域 ,

解: 因为Z[i]包含于C , 且在复数域C中 , 有

( c + d i ) 1 = c d i c 2 + d 2 (c + di)^{- 1} = \frac{c - di}{c^{2} + d^{2}}

( a + b i ) ( c + d i ) 1 = ( a + b i ) ( c d i ) c 2 + d 2 = ( a c + b d ) + ( b c a d ) i c 2 + d 2 (a + bi)(c + di)^{- 1} = \frac{(a + bi)(c - di)}{c^{2} + d^{2}} = \frac{(ac + bd) + (bc - ad)i}{c^{2} + d^{2}}

所以 , Z[i]的分式域为Q[i]={a+bi|a , b ∈ Q} ,

习题